Welke suppletie kan je inzetten bij PCOS?

Bij vrouwen met PCOS komt vaak insulineresistentie voor. Dit betekent dat de lichaamscellen minder goed reageren op insuline, waardoor de bloedsuikerspiegel en insulinespiegels stijgen. Deze ontregeling kan ook een negatieve invloed hebben op de vruchtbaarheid en de uitkomst van een IVF-behandeling.

Hieronder een overzicht van supplementen die onderzocht zijn bij PCOS en wat ze kunnen doen.

Berberine

Berberine kan de insulinegevoeligheid verbeteren, het testosteronniveau verlagen en het SHBG-gehalte verhogen, wat gezamenlijk een positief effect kan hebben op de hormonale balans en vruchtbaarheid bij vrouwen met PCOS.

Uit een klinisch onderzoek bij 150 onvruchtbare vrouwen met PCOS die een IVF-behandeling ondergingen, bleek dat 3 maanden berberine leidde tot gunstige veranderingen: een daling van testosteron, een stijging van het SHBG-gehalte en een verlaging van de BMI zien. Ook was er een toename van het aantal levendgeborenen met minder maag-darmklachten als bijwerking (1).

SHBG is een eiwit dat zich bindt aan geslachtshormonen zoals testosteron en oestrogeen. Een hogere SHBG-waarde zorgt ervoor dat minder vrij testosteron actief is, wat bij PCOS kan bijdragen aan een gunstiger hormoonbalans.

Inositol 

Myo-inositol in combinatie met een kleine hoeveelheid D-chiro-inositol (40:1) helpt het lichaam beter om te gaan met insuline. Daarnaast ondersteunt het de rijping van eicellen en ovulatie.

In verschillende onderzoeken is gezien dat bij zo’n 63-86% van de vrouwen na behandeling met dit supplement een regelmatige eisprong kregen. Een ander voordeel is dat dit supplement over het algemeen goed wordt verdragen zonder opvallende bijwerkingen (2).

Vitamine B12

Vitamine B12 is belangrijk voor de energiehuishouding, het zenuwstelsel en de stofwisseling. Bij PCOS komt een tekort vaak voor, vooral bij vegetariërs. Een tekort kan leiden tot meer ontstekingen en slechtere insulinewerking, wat klachten verergert.

Uit onderzoek blijkt dat ruim 70% van de vrouwen met PCOS te weinig vitamine B12 heeft, en bij vegetariërs loopt dit zelfs op tot bijna 96%. Dit tekort hangt samen met hogere ontstekingswaarden (zoals CRP) en slechtere suikerverwerking.

Suppletie met vitamine B12 kan daarom helpen om ontstekingen te verminderen, de insulinegevoeligheid te verbeteren en de algehele gezondheid te ondersteunen. Ook kan een goede B12-waarde belangrijk zijn voor vrouwen met een kinderwens, omdat dit de kans op een gezonde zwangerschap vergroot (3).

Vitamine D

Vitamine D ondersteunt de eierstokken, het baarmoederslijmvlies en de placenta en helpt bij de rijping van eicellen. Een tekort kan ervoor zorgen dat de eicellen niet goed groeien, wat menstruatieproblemen en een verminderde vruchtbaarheid veroorzaakt. Ook helpt vitamine D bij het verlagen van het testosterongehalte en het verbeteren van de insulinegevoeligheid.

Daarnaast ondersteunt vitamine D de suikerstofwisseling door de aanmaak van insuline te stimuleren en de werking van insuline te verbeteren. Hierdoor kan het helpen bij het verminderen van insulineresistentie en ontstekingen in het lichaam.

Uit onderzoeken blijkt dat vitamine D-suppletie bij vrouwen met PCOS de menstruatiecyclus kan verbeteren, de vruchtbaarheid kan verhogen en de stofwisseling kan ondersteunen. In sommige studies werden na enkele weken suppletie zelfs lagere waarden van AMH, insuline en ontstekingsstoffen gemeten. AMH vertelt iets over hoe actief de eierstokken zijn. Een hoog AMH-gehalte kan wijzen op een verminderde rijping van de eicellen en hormonale disbalans (4). 

Lignanen (uit lijnzaadextract)

Een van de kenmerken van PCOS is een verhoogd gehalte aan mannelijke hormonen (androgenen). Lignanen stimuleren de aanmaak van SHBG, dat bindt aan testosteron, waardoor het hoeveelheid testosteron daalt in het bloed. Ook remt het de omzetting naar dihydrotestosteron (DHT), een krachtigere vorm van testosteron (5). 

Uit onderzoek kwam naar voren dat er een daling van 70% is op het totale testosteron en een daling van 89% op het vrije testosteron na 4 maanden dagelijks 30 gram gemalen lijnzaad. Ook kwam naar voren dat de insulinegevoeligheid en een regelmatiger menstruatiecyclus verbeterde en een afname van ontstekingen (5).

Ondanks de resultaten van het onderzoek, is er meer grootschalig onderzoek nodig om de effecten van lignanen op hormonen en klachten bij PCOS te bevestigen. 

Omega 3 vetzuren

Omega-3 suppletie verlaagt het testosteron en verhoogt het SHBG. Een hogere SHBG- waarde zorgt ervoor dat testosteron minder actief is. Ook vermindert het de CRP (ontstekingswaarde), verhoogt het TAC (antioxidanten) en verlaagt MDA, wat wijst op vermindering van oxidatieve stress (6).

Daarnaast verbetert omega 3 de insulineresistentie en verlaagde het totaal cholesterol (7). Uit onderzoek kwam naar voren dat het suppleren van omega 3, gedurende 8 weken, het vetgehalte in de lever daalde bij vrouwen met PCOS (8).

Een observationeel onderzoek keek naar vrouwen en vergeleek hun voedingsinname en bloedwaarden van omega-3 vetzuren (vooral EPA en DPA) met kenmerken van PCOS. Hoe meer omega 3 suppletie iemand binnenkreeg of in het bloed had, hoe lager hun BMI, nuchtere insuline, totaal testosteron en CRP-waarde (9).  

Suppletie waar geen voldoende onderzoek naar is gedaan

Borageolie (GLA)

In borageolie zit gamma-linoleenzuur (GLA), een omega-6-vetzuur dat mogelijk ontstekingen vermindert en de hormonale balans ondersteunt. Bij PCOS is dit gunstig, maar er is geen onderzoek bij mensen dat dit effect bevestigt. De bestaande studies zijn alleen bij dieren uitgevoerd. 

Shatavari (Asparagus racemosus) 

Shatavari is een bekend Ayurvedisch kruid dat plantaardige oestrogenen bevat die kunnen helpen bij een betere hormonale balans en regelmatige menstruatie. Ook zou het oxidatieve stress kunnen verminderen. Kleine studies laten zien dat het welzijn en de kwaliteit van leven bij vrouwen met PCOS kan verbeteren. Toch is er nog weinig wetenschappelijk bewijs bij mensen.

Rhadiola

Rhodiola is een adaptogeen kruid, wat betekent dat het lichaam kan helpen zich aan te passen aan stress. Het wordt voornamelijk gebruikt om stress en vermoeidheid te verminderen door het energieniveau te verhogen en het gevoel van uitputting te verlagen. Er is nog geen onderzoek dat bevestigt dat Rhodiala effectief is bij PCOS. Gebruik blijft op dit moment experimenteel. 

Maca (extract) 

Maca is een wortel die wordt gebruikt als hormoon ondersteunend kruid om de menstruatiecyclus regelmatiger te maken en de ovulatie te bevorderen. Uit een onderzoek bij één vrouw kwam naar voren dat zij een regelmatiger menstruatie kreeg binnen 3 maanden, verminderde ovulatiepijn en verlichting van PMS-klachten, zoals stemmingswisselingen. Ondanks dat de resultaten positief zijn, is er nog geen wetenschappelijk bewijs (10).

Calcium-D-Glucaraat

Calcium-D-Glucaraat kan helpen door het recyclen van hormonen en hormoonverstorende stoffen in het lichaam te voorkomen (waardoor uitgescheiden hormonen niet opnieuw in de bloedbaan komen en de hormoonbalans beter behouden blijft), maar er is op dit moment geen wetenschappelijk bewijs bij mensen met PCOS, en het gebruik blijft experimenteel.

Benieuwd of suppletie een optie voor jou is? Plan een afspraak in.

PLAN AFSPRAAK

Literatuur:

1. The use of berberine for women with polycystic ovary syndrome undergoing IVF treatment

2. PCOS and Inositols – Advances and Lessons We are Learning. A Narrative Review

3. Impact of Prevalent Dietary Pattern on Serum Vitamin B12 Status and Its Association With Inflammation Among Reproductive Age Women

4. Vitamin D and polycystic ovary syndrome (PCOS): a review

5. The Effect of Flaxseed Supplementation on Hormonal Levels Associated with Polycystic Ovarian Syndrome: A Case Study

6. Efficacy of omega-3 polyunsaturated fatty acids on hormones, oxidative stress, and inflammatory parameters among polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis

7. Effectiveness of Omega-3 fatty acid for polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis

8. Omega-3 Fatty Acid Supplementation Decreases Liver Fat Content in Polycystic Ovary Syndrome: A Randomized Controlled Trial Employing Proton Magnetic Resonance Spectroscopy

9. Dietary and serum n-3 PUFA and polycystic ovary syndrome: a matched case-control study

10. Concentrated Gelatinized Proprietary Phenotype Formulation of Lepidium peruvianum (maca) Positively Impacts Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS), Premenstrual Syndrome (PMS), Dysmenorrhea, and Hormone Levels for Fertility Optimization: A Case Report